Vermijd fiscale zonnesteek
Dit nieuwsbericht is geplaatst op 04-08-2008
Vermijd fiscale zonnesteek
De Telegraaf, maandag 4 augustus 2008
AMSTERDAM - Samen besloten ze hun pensioen in Spanje door te brengen. Huis en haard was voortaan een vrijstaande villa aan de kust. Dat het geluk maar twee jaar mocht duren door het overlijden van de oudste partner, maakte geen deel uit van de plannen. Ook niet dat de overblijvende partner een niet te betalen aanslag successierecht van de Spaanse fiscus kreeg. Het hoogste tarief. Omdat ze nooit voor het altaar waren getrouwd.
Steeds meer Nederlanders kopen een huis in het buitenland. Daarbij is het van groot belang de financiële en fiscale gevolgen van tevoren goed onder ogen te zien. Vooral pensioen en nalatenschap verdienen daarbij aandacht. "Het successierecht voor buitenlanders, niet-residenten, is hier echt heel hoog", aldus Gerard van der Toorn, adviseur in Moraira aan de Costa Blanca in Spanje, momenteel het meest geliefde vestigingsland voor Nederlanders. "Dat brengt mensen echt in problemen."
Hoe lang wilt u onder de Spaanse zon vertoeven? Is dat enkele maanden per jaar, dan bent u in de ogen van de autoriteiten een niet-resident. Uw financiële huishoudplaatje lijkt onveranderd, maar dat is schijn. De status van niet-resident heeft grote, met name fiscale, gevolgen. Indien mogelijk is het vaak slimmer te kiezen voor de status van resident. De Spaanse fiscus ziet u als resident als u ten minste 183 dagen per jaar in Spanje vertoeft.
U bent dan verplicht om in Spanje over uw wereldinkomen en -vermogen belasting aan te geven. Van der Toorn: "Aangezien dit in de praktijk moeilijk controleerbaar of jaarlijks wisselend is, wordt vaak voor de meest gunstige fiscale regels gekozen."
Pensioen en AOW
In principe moet u als fiscaal resident pensioeninkomen en aow in Spanje aangeven. Uitzondering vormen overheidspensioenen, arbeidsinkomen over verrichte arbeid in Nederland, en inkomsten uit vastgoed in Nederland. "Over deze inkomsten betaalt u inkomstenbelasting in Nederland. Het verdrag ter voorkoming van dubbele belasting regelt dat u over die inkomsten niet nogmaals in Spanje belasting hoeft te betalen", aldus Van der Toorn.
De keuze resident/niet-resident hangt van veel factoren af. "Tot 1 januari jongstleden gold voor mensen met een relatief groot vermogen en lage inkomsten dat de belastingdruk in Spanje hoger was, zij konden beter fiscaal resident blijven in Nederland. Dit kwam door de combinatie van 18% vermogenswinstbelasting en vermogensbelasting, terwijl in Nederland alleen 1,2% vermogensrendementsheffing is verschuldigd. De Spaanse regering wil echter de vermogensbelasting met terugwerkende kracht per 1 januari 2008 afschaffen. Voor mensen die alleen inkomen genieten is de belasting op arbeid/pensioeninkomen in Spanje in algemene zin lager dan in Nederland."
Nalatenschap
Een resident geniet forse belastingvoordelen. Dat blijkt het duidelijkst uit de fiscale behandeling van een nalatenschap. Voor niet-residenten is het Spaanse successierecht ronduit onvoordelig. Hoewel de tarieven regionaal verschillen, vallen zij onder het zware nationale tarief. Dat kenmerkt zich door een zeer lage vrijstelling voor de partner (en kinderen) van € 15.000. Nederland kent voor de overblijvende partner daarentegen een vrijstelling van ruim € 520.000, dat is wel even andere koek. Van der Toorn: "Residenten betalen daarentegen na 5 jaar in eerste lijn bijna geen successierecht meer. De huwelijkspartner is dan in veel regio's voor 99% van de erfenis vrijgesteld en betaalt nauwelijks successiebelasting meer."
De Spaanse fiscus erkent echter alleen een huwelijkspartner. Geregistreerde partners of samenlevingscontracten zijn in Spanje niet fiscaal erkend. In zo'n geval betaalt de partner successierecht alsof de erflater een volstrekte vreemde zou zijn. Niet alleen pijnlijk, maar ook kostbaar. Bij een erfenis van € 250.000 betalen niet-residenten als gehuwde partner € 40.000, de 'gewone' partner betaalt het dubbele. "De heffing loopt in dat laatste geval op tot extreme tarieven tot 68%, bij grotere vermogens zelfs tot 81%. Je bent in Spanje welhaast verplicht om te trouwen", bevestigt Van der Toorn. "Gehuwden betalen maximaal 34%. En als ze 5 jaar resident zijn, zelfs dat niet meer."
Een resident geniet in Spanje bovendien van hypotheekrenteaftrek. Dat moet dan natuurlijk wel om de hoofdwoning gaan, en niet om een vakantiehuis. De hypotheek moet zijn aangegaan bij de koop van de woning. Twintig procent van de betaalde rente én aflossing mag worden afgetrokken tot een maximumbedrag van € 9000.
De woningwaarde wordt wel belast. Maar dat treft (wederom) alleen niet-residenten. Van der Toorn: "Aan zowel inkomsten- als vermogensbelasting ben je dan voor je huis circa 0,4% kwijt. Dat is echter nog te overzien. Residenten betalen in praktijk helemaal niets aan belasting, dankzij hoge vrijstellingen."
Omdat residenten ook in de sfeer van inkomstenbelasting van lagere tarieven genieten, ligt het voor de hand om voor die status te kiezen. Niet iedereen kan en wil dat echter, bijvoorbeeld omdat er nog bezittingen en inkomsten zijn in Nederland. Voor het successierecht richting eventuele kinderen maakt het bovendien niet uit wat u kiest. Als deze erfgenamen in Nederland wonen, krijgen ze nog steeds de zwaarste tarieven (tot de eerder genoemde 81%) voor de kiezen. Een belangrijk verschil met Nederland is namelijk dat men in Spanje successierechten heft naar de woonplaats van de erfgenaam, in veel gevallen zal dat bij kinderen om niet-residenten gaan. Iemand die wil weten hoe hoog een Spaanse aanslag zal uitpakken, kan op www.safegroep.com daarvoor een rekenmodule vinden.
Ook Nederland heft overigens successierecht over uw 'wereldvermogen' zolang u korter dan 10 jaar buiten Nederland woont. Nederland respecteert wel een vermindering uit hoofde van in Spanje betaalde successierechten om zo dubbele heffing te voorkomen.
Schade beperken
Een manier om de schade te beperken is door de aankoop van een woning in Spanje te financieren met een hypotheeklening. Dat voorkomt niet alleen nare verrassingen - de betrokken bank controleert middels taxaties het onderpand - maar verkleint ook het belastbare bezit in Spanje. "Je moet zorgen dat het netto bezit in Spanje zo laag mogelijk is. Heb je een huis van 3 ton, komt de hypotheek in mindering op de waarde. De nabestaande betaalt alleen Spaanse belasting over het netto vermogen ín Spanje", aldus Van der Toorn.
Gerard van der Toorn is directeur SAFE Financieel Advies SL en auteur van het boek 'Financieel Advies in Spanje'.